Na wstępie przypomnijmy jednak, że PSA jako trzeci typ spółki kapitałowej, została wprowadzona do kodeksu spółek handlowych nieco ponad dwa lata temu. Geneza spółki z o.o. sięga natomiast stu lat wstecz – w Polce pierwszy raz uregulowano ją bowiem w 1919 r.
Obecnie w Krajowym Rejestrze Sądowym zarejestrowanych jest ponad 2 tysiące prostych spółek akcyjnych. Dla porównania spółek z o.o. jest aż 250 tysięcy.
Czy zasadnie spółka z o.o. cieszy się aż tak dużą popularnością i czy PSA ma szanse zająć jej miejsce? A także która z tych spółek oferuje więcej korzyści i którą wybrać? Na te pytania odpowiadamy poniżej.

Zakładanie i rejestracja

Zarówno PSA, jaki i spółka z o.o. mogą być utworzone w każdym prawnie dopuszczalnym celu, przez jedną lub więcej osób (fizycznych lub prawnych). Wyjątek stanowi jedynie jednoosobowa spółka z o.o., która samodzielnie nie może być założycielem, ani prostej spółki akcyjnej, ani innej spółki z o.o. Zakaz ten odnosi się jednak wyłącznie do etapu zakładania spółki. Nie ma więc przeszkód, aby na dalszych etapach funkcjonowania czy to PSA, czy spółki z o.o. ich jedynym wspólnikiem stała się jednoosobowa spółka z o.o.
Wracając jednak do tematu zakładania spółek, pierwszą czynnością, której należy dokonać, jest zawarcie umowy spółki. Co do zasady, taka umowa zarówno w przypadku PSA, jaki i spółki z o.o., powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. W obu przypadkach konieczna będzie zatem wizyta u notariusza. Tak zawiązaną spółkę, należy następnie zarejestrować w Krajowym Rejestrze Sądowym za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych.
Wychodząc naprzeciw przedsiębiorcom, ustawodawca wprowadził ponadto możliwość zawarcia umowy PSA i spółki z o.o. również za pomocą wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24. Trzeba jednak pamiętać, że możliwości modyfikacji postanowień umowy spółki w przypadku wzorca udostępnionego w S24 są dość ograniczone. Wobec tego, jeżeli chcemy jak najlepiej dostosować umowę spółki do naszych założeń biznesowych, celowe będzie zawarcie umowy w tradycyjnej formie aktu notarialnego.

Kapitał i wkłady

Zarówno PSA, jak i spółka z o.o. są spółkami kapitałowymi. W związku z tym, jak sama nazwa mówi, muszą posiadać kapitał oraz wkłady, które ten kapitał utworzą. I właśnie pod tym względem pomiędzy omawianymi spółkami zachodzą kluczowe różnice.
Po pierwsze, w przypadku spółki z o.o. mówimy o kapitale zakładowym, w PSA mamy natomiast do czynienia z kapitałem akcyjnym.

Kapitał zakładowy w spółce z o.o. wynosi co najmniej 5.000 zł i dzieli się na udziały, przy czym wartość udziału nie może być niższa niż 50 zł. Wysokość kapitału zakładowego musi zostać z kolei określona w umowie spółki, a zmiana tej wysokości co do zasady pociąga za sobą konieczność zmiany umowy spółki.
Na pokrycie kapitału zakładowego wspólnicy mogą wnosić zarówno wkłady pieniężne, jak i niepieniężne. Przy czym wkłady niepieniężne muszą posiadać tzw. „zdolność aportową”, na którą składają się m.in.: możliwość ekonomicznej wyceny, zdolność bilansowa, zbywalność czy też zdolność poddania egzekucji. W żadnym wypadku wkładem niepieniężnym do spółki z o.o. nie mogą być natomiast prawa niezbywalne oraz świadczenie pracy lub usług. Ponadto, co istotne, kapitał zakładowy musi zostać w całości pokryty przed rejestracją spółki.

Wysokość kapitału akcyjnego w PSA wynosi natomiast co najmniej 1 złoty. Akcje nie posiadają jednak wartości nominalnej i nie stanowią części kapitału akcyjnego. W PSA mamy zatem do czynienia z konstrukcją „oderwania” akcji od kapitału akcyjnego. W konsekwencji, wysokość kapitału akcyjnego nie musi, a nawet nie może być określona w umowie spółki. Zmiana wysokości kapitału akcyjnego nie wymaga z kolei zmiany umowy spółki.
Skoro zatem akcje nie stanowią części kapitału akcyjnego, to jak ten kapitał powstaje?
Zacznijmy więc od wyjaśnienia, że akcje w PSA, podobnie jak udziały w spółce z o.o., mogą być obejmowane w zamian za wkłady pieniężne i niepieniężne. Różnica polega na tym, że wkładem niepieniężnym w PSA może być wszystko co przedstawia jakąkolwiek wartość majątkową, w szczególności świadczenie pracy lub usług czy też prawa niezbywalne. Co istotne, wkłady w PSA mogą zostać wniesione w ciągu trzech lat od daty rejestracji spółki.
Niezależnie od tego, na kapitał akcyjny mogą być przeznaczone wyłącznie te wkłady, które przedstawiają zdolność aportową. Jeżeli zatem w PSA będziemy mieli dwóch wspólników: A i B, przy czym wspólnik A obejmie akcje w zamian za wkład pieniężny w wysokości 1.000 zł, zaś wkład wspólnika B będzie polegał na świadczeniu pracy na rzecz spółki, to na kapitał akcyjny zostanie zaliczony wyłącznie wkład wspólnika A. Kapitał ten będzie wynosił 1.000 zł. Wkład wspólnika B w postaci świadczenia pracy, pomimo tego, że może być wkładem do PSA, nie spełnia jednak kryteriów zdolności aportowej i wobec tego nie może być uwzględniony w kapitale akcyjnym.

W kontekście wkładów niepieniężnych do spółki z o.o. i PSA, warto również wiedzieć, że możliwość ich wniesienia jest wykluczona w przypadku rejestracji spółki w systemie S24. Zatem jeżeli chcemy objąć udziały lub akcje w zamian za wkłady niepieniężne, umowa spółki musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Uprawnienia wspólników/ akcjonariuszy

Spółkę z o.o. tworzą wspólnicy. W przypadku PSA są to natomiast akcjonariusze. Jednych i drugich można jednak określić mianem członków spółki i w związku z tym członkostwem, będą przysługiwały im określone uprawnienia.
Przede wszystkim z udziałem/ akcją związane jest prawo głosu. W spółce z o.o. uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu doznaje jednak ograniczeń. Na jeden udział mogą bowiem przypadać maksymalnie 3 głosy. W PSA nie ma natomiast żadnych ograniczeń co do uprzywilejowań głosowych, w związku z tym na jedną akcję może przypadać dowolna liczba głosów.
Co więcej, PSA daje możliwość emitowania akcji założycielskich. Uprawnienie wynikające z takich akcji, sprowadza się do tego, że każda kolejna emisja nowych akcji nie może naruszać określonego minimalnego stosunku liczby głosów przypadających na akcje założycielskie w stosunku do ogólnej liczby głosów przypadających na wszystkie akcje spółki. W praktyce oznacza to, że akcjonariusz zachowuje stały stosunek liczy głosów (np. 55%), niezależnie od tego, ile akcji wyemituje spółka.
PSA, odmiennie niż spółka z o.o., nie przewiduje również ograniczeń co do uprzywilejowania akcji w zakresie dywidendy. W spółce z o.o. dywidenda przypadająca na udziały uprzywilejowane nie może natomiast przewyższać więcej niż o połowę dywidendy przypadającej na udziały zwykłe.

Zbycie udziałów/ akcji

Zbycie udziałów w spółce z o.o. wymaga zachowania formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Przy czym, jeżeli umowa spółki została zawarta przez S24, zbycia udziałów można dokonać również za pośrednictwem tego systemu. Zbycie udziałów w spółce z o.o. jest skuteczne z momentem dokonania tej czynności, zaś rejestracja zmiany wspólników w KRS ma jedynie deklaratoryjny charakter.
W przypadku PSA, do zbycia akcji wystarczy forma dokumentowa, przy czym ustawa zastrzega tu rygor nieważności. Zbycie akcji może być zatem dokonane za pośrednictwem wiadomości e-mail czy SMS. Odmiennie jednak niż w spółce z o.o., zbycie akcji jest skuteczne dopiero z chwilą wpisu nabywcy do rejestru akcjonariuszy, prowadzonego przez uprawniony do tego podmiot (np. dom maklerski czy notariusza).

Wypłaty z kapitału

W spółce z o.o. obowiązuje zasada nienaruszalności kapitału zakładowego. Zakazane są więc jakikolwiek wypłaty na rzecz wspólników z tego kapitału, jak również zwracanie wspólnikom wniesionych wkładów. Dywidenda, co do zasady, może być wypłacona wyłącznie z wypracowanego przez spółkę zysku.

W PSA akcjonariusze mogą natomiast swobodnie dysponować środkami zgormadzonymi w kapitale akcyjnym, z tym zastrzeżeniem, że wypłaty z kapitału nie mogą doprowadzić do obniżenia jego wysokości poniżej 1 zł. Ważne jest również, aby wskutek takich wypłat, prosta spółka akcyjna nie utraciła zdolności do wykonywania wymaganych zobowiązań pieniężnych w terminie sześciu miesięcy od dnia dokonania wypłaty. Co istotne, wypłaty z kapitału akcyjnego mogą być dokonywane bez przeprowadzania sformalizowanych procedur obniżania kapitału. Warunkiem skuteczności wypłaty jest jednak zgłoszenie zmiany wysokości kapitału akcyjnego do rejestru.

Organy spółki

Organami spółki z o.o. są: zgromadzenie wspólników (organ właścicielski), zarząd (organ wykonawczy) oraz – fakultatywnie – rada nadzorcza (organ nadzorczy). Struktura organów sp z o.o. oparta jest zatem na tzw. modelu dualistycznym, charakterystycznym dla ustawodawstw europejskich.

W prostej spółce akcyjnej, obok klasycznego modelu dualistycznego, mamy ponadto do wyboru model monistyczny. Zamiast zarządu (i ewentualnie rady nadzorczej) można zatem ustanowić radę dyrektorów, wyposażoną zarówno w uprawnienia wykonawcze, jak i kontrolne. Obok rady dyrektorów, organem właścicielskim będzie oczywiście walne zgromadzenie akcjonariuszy.

E-uchwały i e-głosowanie

Istotną nowość, która została wprowadzona w PSA stanowi możliwość podejmowania uchwał przez akcjonariuszy poza walnym zgromadzeniem przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (e- uchwały). W taki sam sposób akcjonariusze mogą ponadto głosować (e-głosowanie) przy czym warunkiem jest wskazanie w umowie spółki środków komunikacji elektronicznej, za pomocą których głosowanie może się odbywać. W przeciwnym razie konieczne będzie wyrażenie przez wszystkich akcjonariuszy w formie dokumentowej zgody na przeprowadzenie takiego głosowania.
Spółka z o.o. takich udogodnień niestety nie przewiduje. Co prawa, wspólnicy mają możliwość udziału w zgromadzeniu wspólników za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a nawet wykonywania prawa głosu. W takim jednak przypadku, zgromadzenie musi odbyć się w fizycznie wyznaczonym miejscu, gdzie obecny będzie przynajmniej przewodniczący zgromadzenia. Co więcej, wspólnicy chcąc zagłosować na takim zgromadzeniu, muszą w nim uczestniczyć w czasie rzeczywistym. Wykluczone jest natomiast przeprowadzenie elektronicznego głosowania (np. mailowo) i podjęcie uchwały, bez faktycznego odbycia walnego zgromadzenia.

Likwidacja spółki

Zakończenie działalności spółki z o.o. jest możliwe po uprzednim przeprowadzeniu sformalizowanej procedury likwidacyjnej. W jej trakcie likwidatorzy (którymi są co do zasady członkowie zarządu) powinni zakończyć bieżącą działalność spółki, spłacić jej zobowiązania i odzyskać należności spółki od dłużników, a następnie upłynnić majątek spółki.
Prosta spółka akcyjna, obok tradycyjnej likwidacji, przewiduje również możliwość tzw. likwidacji uproszczonej. Polega ona na przejęciu całego majątku spółki przez jedno z akcjonariuszy. Warto jednak zaznaczyć, że ten tryb likwidacji, uzależniony jest od zezwolenia sądu rejestrowego, który wyrazi zgodę jedynie po wcześniejszym uprawdopodobnieniu, że uproszczona likwidacja nie doprowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli ani pozostałych akcjonariuszy.

Podsumowanie

Jak zostało zasygnalizowane na wstępie, nie ulega wątpliwości, że to spółka z o.o. w dalszym ciągu cieszy się największą popularnością. Niemniej jednak naszym zdaniem, PSA stanowi ciekawą alternatywę, przeznaczą w szczególności do wykorzystania w innowacyjnym biznesie. Forma prostej spółki akcyjnej przede wszystkim sprawdzi się w przypadku przedsięwzięć obarczonych większym niż przeciętne ryzykiem gospodarczym (np. PSA to dobra forma spółki gdy prowadzisz start-up). Z jednej strony bowiem jako spółka kapitałowa, gwarantuje ograniczenie osobistej odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki. Z drugiej strony natomiast, nie wymaga zaangażowania znacznych zasobów finansowych. Wkładem do PSA mogą być praca świadczona przez akcjonariusza, posiadającego niezbędną wiedzę i umiejętności w danej dziedzinie. Co więcej, PSA daje możliwość elastycznego ukształtowania struktury wewnętrznej w spółce, tak aby, uprawnienia akcjonariuszy nie zależały wyłącznie od wielkości ich kapitałowego zaangażowania, ale również od osobistych zdolności. Monistyczny model zarządzania spółką, może być z kolei szczególnie atrakcyjny dla inwestorów zagranicznych. Nadto, w przypadku ewentualnego niepowodzenia przedsięwzięcia, uproszczona procedura likwidacji pozwoli przyspieszyć zakończenie działalności spółki.
Powyższe nie oznacza oczywiście, że spółka z o.o. powinna stracić uznanie przedsiębiorców. Bez dwóch zdań, ten typ spółki nadal sprawdzi się w przypadku klasycznych przedsięwzięć.

• Niezależnie jednak od tego, którą spółkę wybierzesz, zapraszamy do kontaktu z kancelarią.
  Pomożemy Ci zarówno przygotować umowę spółki na miarę Twoich założeń biznesowych,
  jak również opracujemy dla Ciebie niezbędną dokumentację korporacyjną wykorzystywaną w bieżącej działalności spółki.
  zapraszamy do kontaktu

Artykuł Prosta spółka akcyjna, a spółka z o.o. – którą spółkę wybrać? pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

Na początek wyjaśnimy, czym w ogóle jest prosta spółka akcyjna – w skrócie P.S.A.?
Otóż Prosta Spółka Akcyjna jest spółką kapitałową.

Co to znaczy?

W polskim porządku prawnym mamy do czynienia z dwoma rodzajami spółek: osobowymi oraz kapitałowymi.

Czym są spółki osobowe?

Spółki osobowe, jak sama nazwa wskazuje opierają się na osobach – wspólnikach, to oni są fundamentem. Spółki osobowe tworzone są przez wspólników, którzy rzadko kiedy się zmieniają, a co najistotniejsze wspólnicy Ci co do zasady odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

Do spółek osobowych zaliczamy:

• spółkę jawną
• spółkę partnerską
• spółkę komandytową
• spółkę komandytowo-akcyjną.

Czym są spółki kapitałowe?

Z kolei spółki kapitałowe oparte są o kapitał, tj. środki pieniężne, ruchomości, nieruchomości, prawa zbywalne. Wspólnicy – udziałowcy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) – akcjonariusze w spółce akcyjnej (S.A.) nie odpowiadają za zobowiązania spółki.

Prosta Spółka Akcyjna (P.S.A.). zalicza się obok sp. z o.o. i S.A. do spółek kapitałowych. Tym samym już z samego faktu zaliczenia prostej spółki akcyjnej do spółek kapitałowych wynika pierwsza cecha P.S.A. i jednocześnie biznesowa korzyść – wspólnicy, tj. akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Spółka jako osobny podmiot działa w obrocie i w przypadku jej niewypłacalności akcjonariusze nie odpowiadają za jej zobowiązania.

Czym jest Prosta Spółka Akcyjna?

Niemniej, warto zwrócić uwagę na pewne odmienności od pozostałych dwóch spółek kapitałowych, tj. sp. z o.o. i S.A., które niejako pozwalają postawić tezę, że Prosta Spółka Akcyjna (P.S.A.) jest swego rodzaju hybrydową spółką, łączącą zarówno cechy spółki kapitałowej, jak i osobowej.

Pierwszą odrębnością dotyczącą P.S.A., wprowadzoną w polskim systemie prawnym, w odniesieniu do spółek kapitałowych jest możliwość wnoszenia wkładu w postaci pracy lub usług.
W przypadku sp. z o.o. czy S.A. takiej możliwości nie ma. W praktyce oznacza to, że osoba, której kapitałem są: wiedza i umiejętności ma realną możliwość założenia spółki i rozpoczęcia działalności dzięki inwestorom, którzy wniosą do spółki wkład pieniężny.

Prosta Spółka Akcyjna – kapitał zakładowy

W ramach P.S.A. nie ma oznaczenia kapitału zakładowego, a wspólnicy mają bardzo elastyczne możliwości kształtowania ustroju spółki. Co do zasady bowiem, w przypadku spółek kapitałowych, a więc sp. z o.o. oraz S.A., to kapitał stanowi filar tejże spółki. W przypadku P.S.A. nie mówimy o kapitale zakładowym, lecz o kapitale akcyjnym. Kapitał akcyjny tworzony jest z wkładów pieniężnych oraz niepieniężnych wnoszonych przez akcjonariuszy i powinien wynosić co najmniej 1 złoty. Ponadto, wkłady pieniężne mogą zostać wniesione w terminie 3 lat od objęcia akcji. Kapitał akcyjny jest niezbędny do działania spółki na rynku, jednak w porównaniu do pozostałych spółek kapitałowych, ustalanie wysokości oraz funkcjonowanie kapitału jest mniej rygorystyczne i sformalizowane.

W przypadku prostej spółki akcyjnej, kapitał akcyjny nie pełni więc kluczowej roli w ustalaniu wewnętrznego układu sił wpływających na jej działanie, w przeciwieństwie do innych spółek kapitałowych.

Co więcej, wspólnikom P.S.A. pozostawiono wiele możliwości kształtowania zasad funkcjonowania tej spółki, co sprawia, że nie jest możliwe proste jej umiejscowienie wśród spółek kapitałowych. Podkreślić należy, że P.S.A. pozwala dawać szerokie uprawnienia akcjonariuszom w postaci ich uprzywilejowania, np. przez wprowadzenie tzw. akcji założycielskich. Emisja tych akcji gwarantuje założycielom spółki, że kolejne emisje nowych akcji nie będą skutkować spadkiem liczby głosów, które posiadają w stosunku do ogólnej liczby głosów w spółce. Akcje założycielskie zapewniają więc zachowanie siły głosu, a nie udziału w kapitale spółki. Do innych odrębności w funkcjonowaniu P.S.A. korzystnych dla akcjonariuszy możemy ponadto zaliczyć uzyskanie przez nich praw niezależnie od pokrycia akcji, jak również swobodne ustalanie wypłat z kapitału akcyjnego.

Zarządzanie Prostą Spółką Akcyjną

Kolejnym wyłomem w stosunku do dotychczas funkcjonującego w polskim porządku prawnym systemu prawa handlowego jest możliwość wyboru systemu zarządzania prostą spółką akcyjną.

Ustawodawca przewidział dwa alternatywne modele organizacyjne P.S.A.:

1. dualistyczny (charakterystyczny dla polskiego prawa spółek);
2. monistyczny (występujący przykładowo w jurysdykcjach anglosaskich czy romańskich, a ponadto możliwy w zarejestrowanej w Polsce spółce europejskiej).

Zarządzanie Prostą Spółką Akcyjną – model dualistyczny

Model dualistyczny w prostej spółce akcyjnej zakłada istnienie zarządu, posiadającego kompetencje zarządcze zarówno w zakresie kierowania spółką, prowadzenia jej spraw, jak i reprezentacji spółki oraz fakultatywnej rady nadzorczej, która stanowi organ nadzoru. W przedstawionym modelu zarząd i rada nadzorcza są odrębnymi organami, a ich kompetencje są instytucjonalnie rozdzielone. Ponadto, w przypadku niepowołania rady nadzorczej, nadzór wykonują akcjonariusze.

Zarządzanie Prostą Spółką Akcyjną – model monistyczny

Model monistyczny zakłada natomiast istnienie rady dyrektorów (lub dyrektora) – jednego organu, który skupia w sobie zarówno kompetencje zarządcze, jak i nadzorcze. Model ten przewiduje możliwość (ale nie obowiązek – co będzie istotne zwłaszcza w P.S.A. niewielkich rozmiarów) funkcjonalnego podziału zadań pomiędzy:

• dyrektorów wykonawczych (posiadających uprawnienia do kierowania sprawami spółki i jej reprezentacji) oraz
• dyrektorów niewykonawczych (posiadających uprawnienia kontrolne).

Dyrektorzy mogą wchodzić w skład komitetów, odpowiadających funkcjonalnemu podziałowi zadań, co ma w założeniu minimalizować ryzyko wystąpienie konfliktu interesów w ramach jednego organu.

Prosta Spółka Akcyjna – likwidacja spółki

Warto również wspomnieć, że ustawodawca względem P.S.A. przewidział odrębne regulacje w zakresie likwidacji spółki. Oprócz przeprowadzenia likwidacji w sposób analogiczny do likwidacji spółek kapitałowych, istnieje również możliwość rozwiązania spółki w ramach tzw. likwidacji uproszczonej. Rozwiązaniem charakterystycznym dla prostej spółki akcyjnej jest więc możliwość skorzystania z niewystępującego dotychczas w ramach spółek kapitałowych rodzaju likwidacji spółki poprzez przejęcie całego majątku spółki przez jednego akcjonariusza.

Jak wskazaliśmy powyżej, prosta spółka akcyjna jest spółką kapitałową o szczególnym charakterze, która ma cechy zarówno spółki kapitałowej, jak i osobowej. Wprowadzenie przepisów dotyczących P.S.A. spotkało się jednak z krytycznymi głosami. Zarzucano, że tworzenie nowych rodzajów spółek, podczas gdy w polskim porządku prawnym funkcjonują spółki osobowe i kapitałowe, jest bezcelowe, a lepszym rozwiązaniem byłoby udoskonalić te już istniejące.

Odnosząc się do sceptycznych ocen warto podkreślić, że rozwiązanie wprowadzone przez polskiego ustawodawcę nie jest rozwiązaniem nieznanym ustawodawstwu europejskiemu, jak również amerykańskiemu. Przykładowo, od 2006 r. w Finlandii obowiązuje regulacja, zgodnie z którą udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i akcje w spółkach akcyjnych co do zasady nie mają wartości nominalnej. We Francji od 2009 r. funkcjonuje uproszczona spółka akcyjna, której kapitał zakładowy wynosi 1 euro. Podobnie w Luksemburgu, gdzie w uproszczonej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kapitał zakładowy powinien wynosić od 1 do 12 tysięcy euro. W USA natomiast coraz większą popularnością cieszą się spółki hybrydowe łączące cechy spółek osobowych i kapitałowych. Jak więc można zauważyć, podobne rozwiązania funkcjonują obecnie w zagranicznych porządkach prawnych.

Dla kogo Prosta Spółka Akcyjna?

W naszej ocenie brak było dotychczas rozwiązania prawnego skrojonego na potrzeby biznesów innowacyjnych, dynamicznie rozwijających się, głównie dla ludzi posiadających pomysł i wiedzę. Udoskonalenie innych rodzajów spółek pod potrzeby na przykład startupów byłoby z pewnością utrudnione. Utworzenie zupełnie nowej formy prawnej – prostej spółki akcyjnej P.S.A. jest więc innowacyjnym rozwiązaniem, którego funkcjonowanie w praktyce będziemy obserwować w najbliższych latach.

Podsumowując, utworzenie w polskim porządku prawnym nowego rodzaju spółki kapitałowej, jakim jest prosta spółka akcyjna, może stanowić odpowiedź na potrzeby współczesnych przedsiębiorców i inwestorów.

• Jeżeli planujesz prowadzenie swojej działalności w formie prostej spółki akcyjnej lub chcesz uzyskać więcej informacji na temat jej funkcjonowania:
  zapraszamy do kontaktu

• O P.S.A. nagraliśmy też cykl podcastów – zapraszamy do ich odsłuchania na naszym kanale YouTube – link do pierwszego odcinka:
  Prosta Spółka Akcyjna – YouTube Legalne Spotkania

Pytania związane z Prostą Spółką Akcyjną:

1. Co to jest prosta spółka akcyjna?

   Prosta spółka akcyjna to rodzaj spółki akcyjnej, który jest prostszy i może być założony przez jedną lub więcej osób w dowolnym celu, dopóki nie jest to sprzeczne z prawem. Oprócz tego, osoby prawne, takie jak inne spółki, również mogą założyć prostą spółkę akcyjną.

2. Czy prosta spółka akcyjna płaci ZUS?

   W sytuacji gdy w PSA występuje tylko i wyłącznie jeden akcjonariusz – nie jest on zobowiązany do uiszczania składek ZUS. Natomiast jeśli akcjonariusz prostej spółki akcyjnej, wkłada swoją pracę lub usługi do spółki, wtedy podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. W związku z tym prosta spółka akcyjna musi odprowadzać wtedy  składki ZUS.

3. Czym różni się prosta spółka akcyjna od spółki akcyjnej?

   Różnica między prostą spółką akcyjną (PSA) a spółką akcyjną polega na minimalnym kapitale zakładowym. W PSA wystarcza symboliczna złotówka, podczas gdy w spółce akcyjnej minimalny kapitał wynosi 100.000 zł. W PSA można wnosić prawa majątkowe oraz wkład w postaci usług i pracy. 

Artykuł Prosta Spółka Akcyjna – o co w niej chodzi? pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

W tym wpisie postaramy się odpowiedzieć na jak najwięcej nurtujących Was pytań.

Obowiązki prowadzącego sklep internetowy w Polsce w związku z wejściem w życie Dyrektywy Omnibus

1. Po pierwsze, osoba prowadząca sklep internetowy zobowiązana jest do udostępnienia informacji o:

• adresie przedsiębiorstwa (adresie prowadzonej przez siebie firmy)
• adresie poczty elektronicznej (adres e-mail)
• numerze telefonu, pod którymi konsument może szybko i efektywnie kontaktować się z przedsiębiorcą.

2. Po drugie, jeżeli dajesz możliwość dodawania opinii o produktach wystawianych przez konsumentów, jesteś zobowiązany podać informacje o tym, czy i w jaki sposób zapewniasz, że publikowane opinie pochodziły od konsumentów, którzy używali danego produktu lub go nabyli (nie dotyczy to opinii publikowanych przed 1 stycznia 2023 r.).

3. Dostawca internetowej platformy handlowej ma obowiązek podania informacji, czy osoba oferująca produkty na platformie jest przedsiębiorcą. Czym jest internetowa platforma handlowa dowiesz się w dalszej części wpisu. Jest to kolejna zmiana wprowadzona Dyrektywą Omnibus.

Większość osób kojarzy jednak hasło Omnibus z obowiązkami związanymi z informacją o cenie przy jej obniżce.
Dyrektywa wprowadza względem przedsiębiorców prowadzących sklep internetowy, aby w każdym przypadku obniżenia ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie zamieścili informację o najniższej cenie tego towaru lub usługi obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, natomiast jeśli produkt lub usługa jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, przedsiębiorca ma obowiązek zamieszczenia informacji o najniższej cenie, która obowiązywała od dnia wprowadzenia tego towaru lub usługi do sprzedaży do dnia wprowadzenia obniżki.

Dodatkowo, gdy prowadzący sklep internetowy wprowadził w swoim sklepie indywidualne dostosowanie ceny na podstawie zautomatyzowanego podejmowania decyzji, zobowiązany jest o tym informować.

Jak widać po powyższym, zmiany mają na celu przede wszystkim szersze informowanie konsumentów o stosowanych względem nich praktykach przez podmioty sprzedające swoje produkty za pomocą sklepu internetowego.

Nowe definicje zawarte w dyrektywie Omnibus

Dyrektywa wprowadza ponadto nowe definicje:

1. internetowa platforma handlowa – usługę korzystającą z oprogramowania, w tym strony internetowej, części strony internetowej lub aplikacji, obsługiwanego przez przedsiębiorcę lub w jego imieniu, która umożliwia konsumentom zawieranie umów na odległość z innymi przedsiębiorcami lub konsumentami;
2. dostawca internetowej platformy handlowej – przedsiębiorca, który umożliwia korzystanie lub obsługuje, lub dostarcza oprogramowanie, stronę internetową, część strony internetowej lub aplikację umożliwiające konsumentom w ramach internetowej platformy handlowej, zawieranie umów na odległość z innymi przedsiębiorcami lub konsumentami;
3. produkt – rozumie się przez to każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, usługi cyfrowe, treści cyfrowe, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych.

Powyższe zmiany nie muszą powodować konieczności modyfikacji regulaminu sklepu internetowego. Warto zweryfikować treść stosowanego dotychczas regulaminu i sprawdzenie, czy nasz regulamin spełnia te wymogi. Niemniej, informacje o wykonywaniu niektórych obowiązków przez przedsiębiorców można dodatkowo zamieścić w treści regulaminu, jak również rozszerzyć regulamin o wyżej wskazane definicje.

Same informacje o tym, czy i w jaki sposób weryfikowane są opinie można umieścić na stronie internetowej bezpośrednio przy zamieszczonych opiniach (implementacja narzędzia do informacji o opiniach), a opcjonalnie również dokonać zmiany w regulaminie sklepu internetowego.

Jeżeli stosujesz indywidualne dostosowanie ceny na podstawie zautomatyzowanego podejmowania decyzji, poprzez profilowanie czy wykorzystywanie algorytmów regulaminie – obowiązek informacyjny może zostać zrealizowany np. poprzez przekazanie bezpośredniej informacji konsumentowi, w momencie gdy zaproponowana mu cena została indywidualnie, a dodatkowo poprzez umieszczenie stosownego oświadczenia o korzystaniu z indywidualnego dostosowania ceny w regulaminie sklepu internetowego.

Obowiązek wskazania najniższej ceny towaru lub usługi obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki nie wpływa na treść regulaminu. obniżona cena powinna być każdorazowo umieszona obok produktu na stronie internetowej. Oczywiście opcjonalnie można umieścić informację, iż przedsiębiorca stosuje się do nałożonego obowiązku informacyjnego w treści regulaminu sklepu internetowego.

Sprzedaż treści cyfrowych 

Jeżeli jednak w ramach prowadzonego przez Ciebie sklepu internetowego zawierane są umowy o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są dostarczane na nośniku materialnym, wprowadzone zostały zmiany dotyczące prawa odstąpienia od umowy, o które należy rozszerzyć regulamin sklepu internetowego:

W obowiązującym stanie prawnym konsumentowi nie przysługuje prawo do odstąpienia od takiej umowy, jeżeli spełnianie świadczenia rozpoczęło się za wyraźną zgodą konsumenta przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i po poinformowaniu go przez przedsiębiorcę o utracie prawa do odstąpienia od umowy. Zmiana przepisu polega na dodaniu elementu przyjęcia przez konsumenta do wiadomości informacji o utracie prawa do odstąpienia od umowy oraz wymogu przekazania przez przedsiębiorcę potwierdzenia otrzymania zgody zgodnie z art. 15 ust. 2 albo art. 21 ust. 1 Ustawy o prawach konsumenta (zgoda na dostarczenie treści cyfrowych w okolicznościach powodujących utratę prawa odstąpienia od umowy);

W związku z nowelizacją dodano również nowy przepis w zakresie obowiązków konsumenta po odstąpieniu od umowy – w przypadku odstąpienia od umowy o dostarczanie treści cyfrowej lub usługi cyfrowej, konsument jest zobowiązany zaprzestać korzystania z tej treści cyfrowej lub usługi cyfrowej i udostępniania ich osobom trzecim.

Zmiany dotyczące e-commerce (strony, aplikacje, sklepy internetowe), w których sprzedawane są treści cyfrowe, np. e-booki, są dalej idące niż względem podmiotów prowadzących sprzedaż innych przedmiotów za pomocą sklepów internetowych.

Warto zweryfikować treść regulaminu czy spełnia wymagania dyrektywy Omnibus oraz informacji przekazywanych konsumentom.

Zapraszamy do kontaktu →

Artykuł Dyrektywa Omnibus 2023 w Polsce – jakie zmiany i obowiązki wprowadza nowa ustawa? pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

Czym jest zjazd na działkę?

Zgodnie z ustawą o drogach publicznych zjazd to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
 
Wymagania techniczne dotyczące zjazdu do drogi publicznej
Zgodnie z treścią § 78 ust. 2 rozporządzenia zjazd publiczny powinien spełniać następujące wymagania techniczne:
1) szerokość całkowita, mierzona prostopadle do osi zjazdu, nie mniejsza niż 5,00 m, w tym:

1. szerokość jezdni, bez uwzględnienia wyokrągleń, o których mowa w pkt 2 – nie mniejsza niż 3,50 m i nie większa niż szerokość jezdni na drodze, mierzona prostopadle do osi jezdni w miejscu jej przecięcia z osią zjazdu,
2. szerokość obustronnych poboczy – nie mniejsza niż 0,75 m każde;

2) przecięcie krawędzi jezdni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 5,00 m, wyłącznie dla projektowanych relacji skrętnych;
3) pochylenie podłużne zjazdu dostosowane do ukształtowania elementów drogi, które ten zjazd przecina, jednak nie większe niż 5,0%;
4) nawierzchnia:

1. jezdni – twarda ulepszona,
2. poboczy – co najmniej gruntowa ulepszona;

5) połączenie zjazdu z drogą wykonane zgodnie z § 113 ust. 1, 3-5, 9 i 10 Rozporządzenia.
Zjazd publiczny sytuuje się zgodnie z warunkami określonymi w § 113 ust. 7 oraz § 170 ust. 1 Rozporządzenia.
Jeżeli zjazd nie będzie spełniał powyższych wymagań należy zwrócić się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na lokalizacje lub przebudowę zjazdu. Taki wniosek należy złożyć do zarządcy drogi, właściwego ze względu na kategorię drogi oraz na lokalizację zjazdu.
 

Co powinien zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizacje lub przebudowę zjazdu?

We wniosku należy określić żądanie, podać numer drogi oraz miejscowość.
Wraz z wnioskiem o zezwolenie na lokalizację zjazdu należy dołączyć:

• kopię aktualnej mapy zasadniczej lub sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 lub 1:1000, obejmującej zakres przedmiotowej Nieruchomości w nawiązaniu do drogi, z zaznaczonym proponowanym miejscem lokalizacji zjazdu i widocznymi granicami Nieruchomości, której dotyczy wniosek;
• kopię aktualnego dokumentu stwierdzającego tytuł prawny do Nieruchomości (np. wypisu aktu notarialnego, odpisu księgi wieczystej prowadzonej dla Nieruchomości, wypisu z rejestru gruntów);
• pełnomocnictwo (albo jego urzędowo poświadczony odpis) dołącza się w przypadku reprezentowania przez pełnomocnika;

• dowód uiszczenia opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (także jego odpisu, wypisu, kopii) oraz za wydanie decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu.

Gdzie złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu?

Wnioski dotyczące dróg wojewódzkich należy złożyć do właściwego urzędu marszałkowskiego (o ile nie został powołany odpowiedni zarząd dróg wojewódzkich- w takim przypadku wniosek należy złożyć do takiego zarządu). Wnioski dotyczące dróg powiatowych składamy do właściwego starostwa, natomiast wnioski dotyczące drogi gminnej składamy do właściwego urzędu gminy, urzędu miasta. Jeżeli nieruchomość znajduje się w granicach miasta na prawach powiatu, zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych będzie prezydent miasta.
Powyższe zezwolenie na lokalizację zjazdu wydawane jest na czas nieokreślony, z tym, że jeżeli nie wybudujemy zjazdu w ciągu 3 lat od dnia wydania zezwolenia taka decyzja wygasa.
 
Koszty

• 17 zł – za złożenie dokumentu udzielenia pełnomocnictwa
• 82 zł – za wydanie decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu

 
Więcej o tym, jak przygotować się przed transakcją kupna lub najmu nieruchomości oraz na co zwracać szczególną uwagę przeczytacie w naszych kolejnych wpisach!
 
Śledź naszego bloga prawnego i profil na Facebooku, aby nie przegapić naszych kolejnych wpisów!

Artykuł Zjazd na działkę z drogi publicznej. Analiza stanu prawnego nieruchomości pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

Kogo dotyczy upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka prowadzona jest względem osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.
Co najważniejsze, po zmianie przepisów osoba fizyczna, która prowadziła działalność gospodarczą z chwilą zakończenia prowadzenia działalności np. przez wykreślenie z CEIDG może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości jako konsument.

Czy zatem można zamknąć firmę i ogłosić upadłość jako konsument – osoba prywatna?

Dokładnie tak. Aktualnie były przedsiębiorca może skorzystać z bardzo liberalnych przepisów, które pozwalają na takie rozwiązanie. Co do zasady możliwe jest ogłoszenie upadłości byłego przedsiębiorcy w oparciu o przepisy dotyczące postępowania upadłościowego względem tzw. konsumentów.

Aby ogłosić upadłość należy przygotować wniosek do sądu upadłościowego. Co powinien zawierać wniosek?

Wniosek przygotowywany przez upadłego powinien zawierać:

• imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, adres oraz numer PESEL, a jeżeli wnioskodawca nie posiada numeru PESEL – inne dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację;
• NIP dłużnika, jeżeli dłużnik miał taki numer w ciągu ostatnich dziesięciu lat przed dniem złożenia wniosku;
• wskazanie miejsc, w których znajduje się majątek dłużnika;
• wskazanie okoliczności, które uzasadniają wniosek i ich uprawdopodobnienie;
• aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników;
• spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty;
• spis wierzytelności spornych z zaznaczeniem zakresu w jakim dłużnik kwestionuje istnienie wierzytelności; wskazanie wierzytelności w spisie wierzytelności spornych nie stanowi jej uznania;
• listę zabezpieczeń ustanowionych na majątku dłużnika wraz z datami ich ustanowienia, w szczególności hipotek, zastawów i zastawów rejestrowych;
• informację o osiągniętych przychodach oraz o kosztach poniesionych na swoje utrzymanie oraz osób pozostających na utrzymaniu dłużnika, w ostatnich sześciu miesiącach przed dniem złożenia wniosku;
• informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich dwunastu miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były nieruchomości, akcje lub udziały w spółkach;
• informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich dwunastu miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były ruchomości, wierzytelności lub inne prawa, których wartość przekracza 10 000 zł;
• oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku.

Wniosek, zawierający wyżej wskazane elementy, należy złożyć do Sądu Rejonowego Wydziału Gospodarczego ds. Upadłości właściwego ze względu na miejsce zamieszkania.

Czy wniosek o upadłość konsumencką podlega opłacie?

Tak, wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej podlega stałej opłacie sądowej 30 zł.

Ile trwa postępowanie upadłościowe?

Postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jest z założenia postępowaniem, które nie trwa długo.
W pierwszej kolejności Sąd na podstawie wniosku o ogłoszenie upadłości wydaje postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości, tj. uwzględniając wniosek sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. W postanowieniu tym sąd wskazuje osobę, której postanowienie dotyczy, wzywa wierzycieli do zgłaszania wierzytelności syndykowi oraz m.in. wyznacza syndyka.
Postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości sąd wydaje w terminie 2 miesięcy.
Po ogłoszeniu upadłości następuje etap właściwego postępowania upadłościowego. Zależnie od majątku dłużnika, czynności wykonywanych przez syndyka, ilości wierzycieli itp. może ono trwać od kilku miesięcy do kilku lat. W przypadku dłużników nieposiadających majątku, w oparciu o aktualne przepisy, możliwe jest zakończenie całego postępowania w terminie 6 miesięcy.

Zgłaszanie wierzytelności

Wierzyciele upadłego zgłaszają syndykowi swoje wierzytelności. Po upływie terminu do zgłaszania wierzytelności syndyk sporządza listę wierzytelności, którą następnie przedkłada sędziemu komisarzowi, a w sprawach toczących się w trybie uproszczonym syndyk przeprowadza likwidację majątku wchodzącego w skład masy upadłości i składa sądowi plan spłaty wierzycieli z uzasadniem.

Jak kończy się postępowanie upadłościowe?

Sąd postanawia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli lub o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty. W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty sąd:

• wymienia wierzycieli uczestniczących w planie spłaty;
• dokonuje podziału funduszy masy upadłości jeżeli udało się takie zgromadzić;
• ustala, czy upadły doprowadził do niewypłacalności lub zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa;
• określa w jakim zakresie i okresie upadły zobowiązany jest spłacać zobowiązania. Okres ten nie może być dłuższy niż 36 miesięcy, chyba że upadły doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Wówczas okres ten wynosić może nawet 84 miesiące.

 Z powyższego wynika, że ustawodawca wprowadził znaczne ułatwienie w możliwości oddłużenia przez konsumentów. Zapraszamy do kontaktu z kancelarią w sprawach związanych z przygotowywaniem wniosków o ogłoszenie upadłości, jak również reprezentacją przed sądem upadłościowym.
 

Artykuł Upadłość konsumencka w 2021 r. pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

W dzisiejszym wpisie przybliżymy jeden z najczęściej komentowanych elementów tzw. Tarczy antykryzysowej wprowadzonej przez rząd w celu wsparcia przedsiębiorców w walce z kryzysem gospodarczym spowodowanym epidemią COVID-19, czyli kwestię zwolnienia przedsiębiorców od opłacania składek ZUS w czasie epidemii.
W pierwszej części dzisiejszego wpisu przybliżymy obowiązujące już przepisy, wskażemy kogo dotyczy zwolnienie, co trzeba zrobić, aby takie zwolnienie uzyskać oraz jakie są jego konsekwencje podatkowe.
W drugiej części zajmiemy się kwestią składek ZUS w procedowanej aktualnie przez polski parlament Tarczy 2.0, która ma poszerzyć grono podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia.

Tarcza antykryzysowa 1.0

Ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, czyli tzw. Tarczą antykryzysową wprowadzono do tzw. Specustawy o przeciwdziałaniu Covid-19 art. 31zo, który umożliwia zwolnienie przedsiębiorców z nieopłaconych składek ZUS w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r.
Zwolnienie obejmuje nieopłacone składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych zarówno za osoby prowadzące pozarolniczą działalność, osoby z nimi współpracujące i za pracowników, jak również za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i osoby z nimi współpracujące, czyli osoby pracujące na podstawie tzw. umów cywilnoprawnych.

1. płatnik zgłaszający do ubezpieczenia inne osoby

Obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają płatnikowi skorzystanie ze zwolnienia jeżeli na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił on do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 osób, a swoją działalność prowadził już przed dniem 1 lutego 2020 r.

1. płatnik prowadzący pozarolniczą działalność opłacający tylko własne składki

Tarcza 1.0 umożliwia także skorzystanie ze zwolnienia płatnikom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą, którzy opłacają składki wyłącznie na własne ubezpieczenia, jeżeli rozpoczęli działalność przed 1 lutego 2020 r. W przypadku takich płatników wprowadzono również dodatkowy warunek, zgodnie z którym ze zwolnienia nie może skorzystać płatnik, który w pierwszym miesiącu, w którym chce uzyskać zwolnienie osiągnął przychód równy lub wyższy 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., czyli 15 681 zł.

Wniosek o zwolnienie z ZUS

Celem skorzystania ze zwolnienia płatnik musi złożyć odpowiedni wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do 30 czerwca 2020 r. We wniosku muszą znaleźć się:

• dane płatnika składek;
• imię i nazwisko, nazwę skróconą,
• numer NIP i REGON, a jeżeli nie zostały nadane to nr PESEL lub serię i nr dowodu osobistego albo paszportu,
• adres do korespondencji,
• oświadczenie potwierdzające, iż płatnik nie osiągnął określonego przychodu z działalności,
• inne informacje niezbędne do umorzenia składek;
• podpis wnioskodawcy.

Oświadczenie o przychodzie, o którym mowa powyżej jest składane pod rygorem odpowiedzialności i karnej i konieczne jest umieszczenie w nim klauzuli o treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”
Obowiązki rozliczeniowe
Należy również pamiętać, iż możliwość skorzystania ze zwolnienia nie zwalnia płatnika z obowiązku przesyłania do ZUS deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych na zasadach określonych w ustawie o ubezpieczeniach społecznych. ZUS zwalnia z konieczności opłacenia składek w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni z miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie.
Maksymalna wysokość zwolnienia
Przepisy Tarczy antykryzysowej nie przewidują ograniczeń wysokości składek w przypadku płatników zgłaszających do ubezpieczenia innych ubezpieczonych.
W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących wysokość zwolnienia została w przepisach ograniczona do wysokości składek obliczanych od najniżej podstawy wymiaru tych składek.
Inna pomoc w ramach tarczy antykryzysowej
Z przepisów wprowadzających zwolnienie ze składek nie wynika, aby skorzystanie z możliwości zwolnienia ze składek była zależna od korzystania z innych form pomocy w ramach Tarczy antykryzysowej. W związku z powyższym należy stanąć na stanowisku, iż płatnik może skorzystać ze zwolnienia, nawet jeżeli korzysta z innych form pomocy przewidzianych w tarczy.
Wykluczenie płatników znajdujących się w „trudnej sytuacji”
Choć, nie wynika to z treści samej ustawy, to ZUS odwołując się do przepisów unijnych wskazuje, iż ze zwolnienia nie mogą również korzystać firmy, które znajdowały się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. i nie regulowały należności, w tym składek pobieranych przez ZUS. Informacja została podana na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bez podania konkretnej podstawy prawnej. W komunikacie zamieszczonym na oficjalnym koncie ZUS na Twitterze wskazano, iż mowa tu o przedsiębiorcach, którzy na dzień 31 grudnia 2019 r. zalegali ze składkami za okres dłuższy niż 12 miesięcy.
Składki w praktyce i możliwość odwołania
Należy zauważyć, iż wszelkie przeprowadzone obecnie analizy dotyczące zwolnienia ze składek opierane są na samej treści przepisów. Nie ma obecnie możliwości odwołania się do praktyki ZUS w tej materii. Nie można wykluczyć, iż w lipcu 2020 r. nastąpi wysyp decyzji ZUS odmawiających umorzenia zaległych składek ZUS. W przypadku decyzji odmownej Tarcza przewiduje możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ZUS w terminie 14 dni od otrzymania decyzji odmownej.
Konsekwencje podatkowe
Niestety, zwolnienie z obowiązku opłacania ZUS nie będzie tak korzystne dla przedsiębiorców, jak mogło się wydawać, z uwagi na powiązane z nim konsekwencje podatkowe.
Brak zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) odnośnie możliwości odliczenia składek opłaconych powoduje, iż płatnik korzystający ze zwolnienia w zakresie składek nieopłaconych nie może skorzystać z ulgi przewidzianej w ustawie o PIT. Brak możliwości odliczenia nieopłaconych składek (z uwagi na skorzystanie ze zwolnienia) może wpłynąć na zwiększenie miesięcznej zaliczki na podatek PIT, co u niektórych przedsiębiorców istotnie ograniczy korzyści związane ze zwolnieniem z konieczności opłacania składek ZUS, przewidzianym w Tarczy antykryzysowej.

Tarcza antykryzysowa 2.0

Projekt Tarczy 2.0, czyli ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 przewiduje rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia od składek ZUS.
Według projektu ustawa ma umożliwić skorzystanie ze zwolnienia również płatnikom, którzy na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosili do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. W przypadku tych przedsiębiorców należy jednak zwrócić uwagę, iż przewidywane zwolnienie ma dotyczyć jedynie 50% łącznej kwoty nieopłaconych należności z tytułu składek.
W przypadku tych płatników również ustanowiono warunek prowadzenia działalności przed dniem 1 lutego 2020 r.
Dodatkowo zwolnienie ma również przysługiwać spółdzielniom socjalnym zgłoszonym jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.
Projekt ustawy rozjaśnia również nieco kwestię obliczania liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia przesądzając, iż do ich liczby nie należy zaliczać ubezpieczonych będących pracownikami młodocianymi, zatrudnionymi w celu przygotowania zawodowego.

W ramach Kancelarii WSKP przygotowaliśmy specjalną ofertę dla przedsiębiorców, szukających wsparcia w zakresie Tarczy antykryzysowej.
W razie gdyby mieli Państwo jakiekolwiek pytania zapraszamy do kontaktu.

Artykuł Składki ZUS – Tarcza antykryzysowa 1.0/2.0 – Informacje i nowe przepisy prawne pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

Zmiany w zakresie zwolnienia ze składek ZUS

 Zdaniem rządu jednymi z podmiotów, które są najbardziej narażone na skutki obecnego kryzysu gospodarczego są osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz małe przedsiębiorstwa, których mogą mieć problem z utrzymaniem poziomu zatrudnienia. Dlatego dla tych podmiotów w najnowszej regulacji przewidziano zwolnienie z płacenia składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne na czas 3 miesięcy. Zwolnienie obejmie firmy jednoosobowe oraz przedsiębiorców zatrudniających do 9 osób ubezpieczonych. Warunkiem, który umożliwia skorzystanie ze zwolnienia jest prowadzenie działalności gospodarczej przed 1 lutego 2020 r.

Komu i kiedy przysługuje zwolnienie z płacenia składek ZUS w efekcie epidemii?

W przypadku osób opłacających składki wyłącznie za siebie, zwolnienie przysługuje, jeżeli przychód z prowadzonej działalności nie przekroczył 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r., tj. 5 227 zł. x 300% = 15 681 zł.
Zwolnienie ma objąć 3 miesiące: marzec, kwiecień i maj, co oznacza, iż składek nie trzeba płacić w kwietniu, maju i czerwcu. Zwolnienie ma polegać na umarzaniu należności za wskazane miesiąc, przez co okres ten będzie zaliczany w prawie do renty oraz w wysokości przyszłej emerytury.
W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą, podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, które opłaciły składkę na ubezpieczenie chorobowe w marcu 2020 r., ma zostać przyjęta zasadę ciągłości ubezpieczenia, ze względu na zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, co oznacza, że takie osoby zachowują prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w przypadku zaistnienia określonego ryzyka. Podobne zresztą rozwiązania odnoszą się do ubezpieczeń zdrowotnych.

Proponowane przepisy przewidują ponadto, iż w przypadku przeciągającej się epidemii okres zwolnienia może zostać przedłużony poprzez odpowiednie rozporządzenie Rady Ministrów.

Świadczenie postojowe dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych

W Projekcie Ustawy jako jeden z instrumentów, które maja wspomóc przedsiębiorców w dobie kryzysu i uchronić ich od upadłości zaproponowano tzw. świadczenie postojowe. Ma być to jednorazowa wypłata przeznaczona dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz dla osób wykonujących prace na podstawie umów cywilnoprawnych.
Takie świadczenie ma wynieść 80% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w 2020 r., tj. 2080 zł i nie podlegać oskładkowaniu i opodatkowaniu. Uprawnienie do uzyskania takiego świadczenia ma jednak przysługiwać tylko tym osobom, które nie posiadają innego tytułu do ubezpieczeń społecznych.
Prawo do świadczenia ma przysługiwać z tytułu przestoju ekonomicznego spowodowanego wystąpieniem zagrożenia epidemicznego, które trwało co najmniej 30 dni przed miesiącem, w którym osoba uprawniona składa wniosek o przyznanie świadczenia.

Uzyskanie prawa do świadczenia postojowego jest jednak uzależnione od spełnienia kilku dodatkowych warunków. Jednym z nich jest kryterium przychodowe, wedle którego świadczenie nie będzie przysługiwało osobom, które w miesiącu poprzedzającym złożenie wnioski osiągnęły przychód równy lub przewyższający 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., tj. 15 681 zł. Świadczenie będzie natomiast przysługiwać, jeśli przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie działalności przed 1 marca 2020 r. i nie zawiesił działalności gospodarczej, a jego przychód z prowadzenia tej działalności w stosunku do poprzedniego miesiąca kalendarzowego uległ obniżeniu o co najmniej 15%.

Prowadzący działalność gospodarczą, dla których mają zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i którzy korzystali ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług będą mieli prawo do świadczenia postojowego w wysokości 50% najniższego wynagrodzenia obowiązującego w 2020 r., ze względu na brak możliwości weryfikacji osiąganego przychodu.

Osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. umów zlecenia i umowy o dzieło będą miały prawo do świadczenia postojowego, jeśli ich umowa została zawarta przed dniem 1 lutego 2020 r. Świadczenie będzie przysługiwać, jeżeli wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej wynosi co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia obowiązującego w 2020 r. albo jeżeli ich zleceniodawca nie uzyskał pomocy na wypłatę wynagrodzeń w ramach rozwiązań związanych z przeciwdziałaniem skutkom gospodarczym wywołanych COVID-19. Wysokość świadczenia ma nie być uzależniona od wysokości wynagrodzenia przewidzianego w umowie cywilnoprawnej, jak również faktycznej wypłaty wynagrodzenia za ograniczone wykonanie umowy. W każdym przypadku wysokość wypłacanego im świadczenia ma wynosić 80% minimalnego wynagrodzenia. Podmiotem odpowiedzialnym za wypłatę świadczenia będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który będzie jej dokonywał na podstawie wniosku zainteresowanego.

Pożyczka dla mikroprzedsiębiorców

Projekt Ustawy przewiduje dodatkowe wsparcie finansowe dla mikroprzedsiębiorców, które dodatkowo ma sprzyjać utrzymaniu poziomu zatrudnienia w tych najmniejszych przedsiębiorstwach

Jeżeli mikroprzedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą przed dniem 1 marca 2020 r. to może ubiegać się o udzielenie mu pożyczki ze środków Funduszu Pracy do wysokości 5 tys. zł na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Pożyczka będzie miała stałe oprocentowanie wynoszące 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez NBP w skali roku. Spłatę pożyczki będzie można rozpocząć po 6 – miesięcznym okresie karencji.

Celem pożyczki ma być pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności mikroprzedsiębiorców, a jej dodatkowym atutem ma być fakt, iż będzie ona ulegała umorzeniu wraz z odsetkami pod warunkiem, iż mikroprzedsiębiorca w okresie 3 miesięcy od jej udzielenia nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do stanu zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r.

Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i kosztów prowadzenia działalności przez samozatrudnionych

Kolejnym proponowanym w Projekcie Ustawy sposobem na walkę z kryzysem jest dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek, a także dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności przedsiębiorcy będącego osoba fizyczną, który pracowników nie zatrudnia.

Dofinansowanie zostało przewidziane w sytuacji, gdy przedsiębiorca doświadcza spadku obrotów rozumianego jako zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego.

Dofinansowanie ma obejmować część kosztów wynagrodzeń oraz należnych składek. Od samego przedsiębiorcy zależy, czy będzie się on ubiegał o dofinansowanie wynagrodzeń wszystkich pracowników, czy tylko części z nich. Wysokość dofinansowania determinowana jest przez poziom spadku obrotów i może być przyznane:

• w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 50% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniesie co najmniej 30%;

• w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 50% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniesie co najmniej 50%;

• w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę 90% wynagrodzeń poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń, jednak nie więcej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do każdego pracownika – gdy spadek obrotów wyniesie co najmniej 80%.

Dofinansowanie może zostać przyznane na okres nie dłuższy niż 3 miesiące i będzie wypłacane w okresach miesięcznych po złożeniu oświadczenia o zatrudnianiu pracowników wg stanu na ostatni dzień miesiąca, za który ma być wypłacone dofinansowanie.

Przedsiębiorca korzystający z dofinansowania musi utrzymać w zatrudnieniu pracowników objętych dofinansowaniem przez jego okres i okres mu odpowiadający pod rygorem proporcjonalnego zwrotu dofinansowania.

Dofinansowanie będzie mogło zostać przyznane zarówno na pracowników, jak i odpowiednio na osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecania, albo które wykonują pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.

Dofinansowanie dla przedsiębiorcy będącego osoba fizyczną niezatrudniającego pracowników obejmuje część kosztów prowadzenia działalności i może zostać przyznane, gdy spadek obrotów wynosi:

• co najmniej 30% – w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie,
• co najmniej 50% – w wysokości 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie,
• co najmniej 80% – w wysokości 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie.

Przedsiębiorca będzie obowiązany do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres, na który przyznane zostało dofinansowanie, zaś w przypadku niewywiązania się z tego warunku będzie obowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania w kwocie proporcjonalnej do okresu nieprowadzenia działalności gospodarczej.

Wnioski o dofinansowanie zarówno wynagrodzeń, jak i kosztów działalności należy składać do powiatowych urzędów pracy w terminie 14 dni od ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy.

Możliwość uwzględnienia przez banki trudnej sytuacji podmiotów z sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Kolejnym rozwiązaniem w tarczy antykryzysowej mającym wspomóc mikro, małych i średnich przedsiębiorców ma być możliwość renegocjacji warunków finansowania wziętych przez nie kredytów i pożyczek. W ramach zmienionych przepisów banki mają uzyskać możliwość modyfikacji (w tym przedłużenia i odnowienia) warunków finansowań kredytów udzielonych mikroprzedsiębiorcy, małemu lub średniemu przedsiębiorcy niezależnie od regulacji wynikających z przepisów ustawy Prawo bankowe. Celem wprowadzenia takiej możliwości jest chęć ochrony takich przedsiębiorców w okresie ograniczenia działalności spowodowanej epidemią, co przy okazji ma wpłynąć na utrzymanie możliwości regulowania bieżących zobowiązań wobec kontrahentów pozostających w stosunkach gospodarczych z danym przedsiębiorcą.

Wszelkie modyfikacje mają być przeprowadzane w ramach uzgodnień między bankiem, a przedsiębiorcą. Modyfikacja w założeniu Projektu Ustawy nie może pogarszać sytuacji kredytobiorcy, a wprowadzenie omawianych regulacji ma jedynie zapewnić większą elastyczność bankom do podejmowania działań na korzyść kredytobiorców.

Wskazane rozwiązanie może być jednak zastosowane tylko do kredytobiorców, którzy mieli zawarte z bankiem umowy w dniu wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tj. 8 marca 2020 r., a zmiana warunków kredytu lub pożyczki jest uzasadniona oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy dokonaną przez bank nie wcześniej niż w dniu 30 września 2019 r.
 

Zmiany w ustawie Kodeks spółek handlowych

W nowej regulacji przewidziano również zmiany w ustawie Kodeks spółek handlowych, które w założeniu twórców Projektu Ustawy mają zapobiegać paraliżowi decyzyjnemu w spółkach handlowych funkcjonujących w polskiej gospodarce (spółka jawna, spółka z o.o., spółka komandytowa) powodowanemu przez izolację społeczeństwa.

Projekt Ustawy zakłada wprowadzenie możliwości odbywania posiedzeń zarządów i rad nadzorczych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek akcyjnych z wykorzystaniem najnowszych technologii, czyli w trybie telekonferencji lub wideokonferencji.

W myśl proponowanych przepisów rady nadzorcze, a także zarządy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych będą mogły podejmować uchwały w trybie pisemnym lub za pomocą środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, bez konieczności zawarcia w umowie spółki lub jej statucie odpowiedniego upoważnienia, przy czym możliwe jest przyjęcie odmiennych regulacji przez spółki w ich umowach lub statutach.

W nowych przepisach ma również zostać usunięty zakaz podejmowania uchwał w trybie pisemnym lub za pomocą środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, w przypadku gdy dotyczyły one wyborów przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady nadzorczej, powołania zarządu oraz odwołania i zawieszania w czynnościach tych osób.

Tak jak już wspomniano na wstępie dzisiejszego wpisu w związku z obszernością Projektu Ustawy w jednym wpisie nie sposób wskazać, a co dopiero omówić wszystkich zmian proponowanych przez Radę Ministrów w tej tzw. tarczy antykryzysowej.
W związku z tym w najbliższym czasie zachęcamy do dalszego śledzenia naszej strony, na której pojawiać się będą kolejne wpisy omawiające dalsze, wprowadzane w ramach „tarczy” rozwiązania, które w założeniu mają przynieść pomoc przedsiębiorcom w przetrwaniu kryzysu.

Artykuł Przedsiębiorcy na tarczy antykryzysowej – szczegóły nowej ustawy pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

1. Możliwości na gruncie Specustawy

Brak regulacji prawnych w KP w zakresie szczegółowych uprawnień i obowiązków pracowników i pracodawców w sytuacji epidemii, powoduje konieczność sięgnięcia do uchwalanych w ekspresowym tempie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej jako: „Specustawa”).
Zgodnie z art. 3 Specustawy: „W celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).”
W oparciu o przepisy specustawy pracodawca może polecić pracownikowi pracę zdalną. Polecenie takie jest na podstawie art. 100 § 1 KP dla pracownika wiążące. Pracownik jest bowiem obowiązany stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Polecenie pracy zdalnej, w związku z podejmowanymi przez pracodawcę czynnościami przeciwdziałającym koronawirusowi, jest zgodne z prawem, a także uzasadnione zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednocześnie, ocena i podjęcie decyzji w zakresie wydania takiego polecenia spoczywa na pracodawcy. Specustawa (podobnie jak omówiane poprzednio przepisy KP) nie reguluje kwestii możliwości żądania przez pracownika zwolnienia z pracy lub wysłania pracownika do pracy zdalnej w sytuacji, w której pracownik obawia się o swoje zdrowie.
Jednocześnie, w przypadku pojawienia się niepokojących objawów pracownik może otrzymać zwolnienie lekarskie (tzw. L4), które stanowi, podobnie jak decyzja lub oświadczenie o kwarantannie usprawiedliwioną przyczynę nieobecności w pracy i powinno być akceptowane przez pracodawcę w normalnym trybie. Sam fakt wprowadzenia w Polsce stanu epidemii, a wcześniej stanu zagrożenia epidemicznego nie jest wystarczający dla podejmowania się przez pracodawcę samodzielnej oceny stanu zdrowia pracownika. Jak wynika z komunikatu Państwowej Inspekcji Pracy (dostępnym pod adresem: https://www.pip.gov.pl/pl/wiadomosci/108072,wyjasnienia-pip-w-zwiazku-z-koronawirusem.html): „Niedopuszczenie pracownika do pracy, ze względu na potencjalne zarażenie wirusem może narazić pracodawcę na zarzut o nękanie, czy stosowanie mobbingu.”
Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ust. 1 Specustawy „w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do których uczęszcza dziecko, z powodu COVID-19, ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645 i 1590) przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres nie dłuższy niż 14 dni”.
Zgodnie, z art. 4 ust. 2 Specustawy: „dodatkowy zasiłek opiekuńczy przyznawany jest w trybie i na zasadach określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, i nie wlicza się do okresu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Za okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, zasiłek, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje”
Zasiłek opiekuńczy oraz dodatkowy zasiłek opiekuńczy wypłacany pracownikom w oparciu o przepisy Specustawy przysługują z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że zasiłki nie obciążają funduszu pracodawców. Nawet jeżeli pracodawca wypłaca zasiłek (w przypadku gdy jest do tego zobowiązany), wypłacone kwoty rozliczy następnie z ZUS.
W związku z przedłużeniem okresu zamknięcia placówek oświatowych należy spodziewać się rychłych zmian, które wydłużą okres zasiłku wskazany w art. 4 ust 1 Specustawy, co jak wskazano powyżej nie obciąży finansowo pracodawców w sposób bezpośredni, wpłynie jednak na przedłużający się okres nieobecności w pracy pracownika – rodzica.
W praktyce wiele pracodawców, stara się ograniczyć konieczność stawiania się pracowników do pracy, wykorzystując w tym celu osiągnięcia techniki i wprowadzając system pracy zdalnej lub ustalając dyżury i zasady obowiązujące w miejscu pracy, w taki sposób aby zminimalizować ryzyko kontaktów między pracownikami zarówno w drodze do pracy jak i w miejscu pracy. W przypadku podpisanych z pracownikami umów o pracę, umowy te obowiązują, a ewentualna decyzja o ich wypowiedzeniu nie będzie miała charakteru „tymczasowego”. Podkreślić należy, że ani przepisy KP ani Specustawy nie przewidują możliwości „tymczasowego zwolnienia”, stąd jeżeli pracodawca zdecyduje się na wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę, powinien to zrobić z zachowaniem wszystkich reguł wypowiadania umów o pracę określonych przepisami KP. Powyższe nie ogranicza możliwości rozwiązania umowy za porozumieniem stron, która co do zasady możliwa jest w każdej sytuacji.
 

2. Sytuacja prawna zleceniobiorców i kontrahentów

W przypadku podpisanych w przez przedsiębiorców umów zlecenia, brak wykonywania umowy przez zleceniobiorcę, nie będzie wiązał się z koniecznością wypłaty wynagrodzenia. Ponadto, dochodzenie przez zleceniobiorców wynagrodzenia za tzw. gotowość do pracy, należy uznać za niezwykle utrudnione – z uwagi na przypuszczalny brak w umowie zlecenia jakichkolwiek postanowień regulujących zaistniałą sytuację.
Jednocześnie, zgodnie z obowiązującym art. 471 Kodeksu cywilnego: „dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”. Przepis ten przy przyjęciu istnienia siły wyższej, a więc według stanowiska ukształtowanego w doktrynie i orzecznictwie – zdarzenia zewnętrznego (w stosunku do osoby dłużnika), nadzwyczajnego, które uniemożliwia dłużnikowi wykonanie lub należyte wykonanie zobowiązania, a któremu dłużnik nie mógł zapobiec, może stanowić podstawę do uwolnienia się od odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania wskutek zaistnienia siły wyższej, do której można zaliczyć wystąpienie pandemii koronawirusa.
Jednocześnie, mając na uwadze, chęć zachowania dobrych kontaktów i relacji z współpracownikami, a także wolę kontynuowania współpracy ze zleceniobiorcami i kontrahentami po unormowaniu się sytuacji i zakończeniu stanu zagrożenia epidemicznego, warto rozważyć wysłanie do wszystkich zleceniobiorców i kontrahentów wiadomości ze szczegółowym wyjaśnieniem podjętych działań i dalszych planów. Podjęcie rozmów lub prób negocjacji warunków utrzymania współpracy w tym newralgicznym i bardzo niekorzystnym okresie może przejawiać się w częściowym ograniczeniu, zawieszeniu na określony czas lub zmodyfikowaniu zasad współpracy. Mając na uwadze, trudny do przewidzenia okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego w Polsce, podjęcie tego typu rozmów wydaje się w wielu przepadkach niezbędne.
 

3. Zapowiedź pakietu osłonowego

W najbliższym czasie, zgodnie z zapowiedziami Prezesa Rady Ministrów wprowadzone mają zostać rozwiązania prawne, których zadaniem będzie złagodzenie skutków kryzysu gospodarczego wywołanego wybuchem epidemii COVID-19 poprzez nowelizację wprowadzonej niedawno Specustawy, która ma wprowadzać zmiany w wielu sektorach dotkniętych skutkami epidemii. Wciąż jednak nie opublikowano żadnych oficjalnych dokumentów, które pozwałyby wskazać jakich konkretnie zmian i w jakich konkretnie aktach prawnych należy się spodziewać.
Wobec tak dynamicznie zmieniającej się sytuacji, a także przywołanych powyżej trwających prac nad pakietem osłonowym dla przedsiębiorców, będziemy starali się w miarę możliwości w tym trudnym okresie na bieżąco informować Państwa o wszelkich nowych regulacjach mających znaczenie w zakresie prowadzonej przez Państwa działalności.
 

• Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 1
• Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 2

Artykuł Praca zdalna, umowy zlecenia i pakiet osłonowy – Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 2 pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.

Możliwości na gruncie Kodeksu pracy oraz rozporządzenia o epidemii w przypadku konieczności zawieszenia działalności lub zamknięcia zakładu pracy

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 – dalej też jako KP), nie przewidują możliwości czasowego zwolnienia pracowników  czy wysłania ich na bezpłatny urlop z inicjatywy pracodawcy. Wszelkie wnioski urlopowe powinny pochodzić od pracowników, a przepisy prawa nie przewidują możliwości wysłania pracowników na jakikolwiek urlop w związku z stanem zagrożenia epidemicznego.
Podkreślić należy, że aktualna sytuacja może wpisywać się w ramy art. 81 KP, traktującego o gotowości do pracy w okresie przestoju. Zgodnie z art. 81 § 1 KP: „Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.”
Potwierdzeniem tak szeroko rozumianych przyczyn przestoju jest wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy z dnia 7 stycznia 2014 r. (sygn. akt I PK 150/13), w którym SN wskazał, że użyte w art. 81 § 1 KP sformułowanie „przeszkody z przyczyn dotyczących pracodawcy” należy wyjaśniać poprzez ich zestawienie z przeszkodami dotyczącymi pracownika i przeszkodami niedotyczącymi pracownika, a jedynie zaistnienie przeszkód dotyczących wyłącznie pracownika wykluczy zastosowanie art. 81 § 1 KP.
Aktualnie obowiązujące Rozporządzenie o epidemii wprowadza stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 na okres od 20.03.2020 r. do odwołania. Wskazane Rozporządzenie o epidemii wiąże się ze szczególnymi ograniczeniami, wprowadzając m.in. całkowity zakaz prowadzenia działalności:

1. polegającej na przygotowywaniu i podawaniu posiłków i napojów gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, spożywanych na miejscu (PKD 10.A),UWAGA! Zakaz nie dotyczy świadczenia usług polegających na przygotowywaniu i podawaniu żywności na wynos lub na jej przygotowywaniu i dostarczaniu oraz działalności restauracyjnej lub barowej prowadzonej w środkach transportu, wykonywanej przez oddzielne jednostki.
2. związanej z organizacją, promocją lub zarządzaniem imprezami, takimi jak targi, wystawy, kongresy, konferencje, spotkania, włączając działalności polegające na zarządzaniu i dostarczaniu pracowników do obsługi terenów i obiektów, w których te imprezy mają miejsce (PKD 82.30.Z),
3. twórczej związanej z wszelkimi zbiorowymi formami kultury i rozrywki (PKD 90.0),
4. związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (PKD 93.0), w szczególności polegającej na prowadzeniu miejsc spotkań, klubów, w tym klubów tanecznych i klubów nocnych oraz basenów, siłowni, klubów fitness, związanej z projekcją filmów lub nagrań wideo w kinach, na otwartym powietrzu lub w pozostałych miejscach oraz działalności klubów filmowych (PKD 59.14.Z),
5. związanej z konsumpcją i podawaniem napojów (PKD 56.30),
6. związanej z prowadzeniem kasyn, z wyłączeniem kasyn internetowych;
7. bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałej działalności związanej z kulturą (PKD 91.0);
8. w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego, w części polegającej na udzielaniu pacjentom świadczeń opieki zdrowotnej.

W stosunku do zakresu działalności objętych wcześniej obowiązującym rozporządzeniem w sprawie  ogłoszenia w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego usunięty został zakaz prowadzenia działalności związanej z prowadzeniem obiektów noclegowych turystycznych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania (PKD 55.20).
Ponadto, nawet jeżeli pracodawca prowadzi działalność gospodarczą w innym zakresie niż wskazany w treści Rozporządzenia, jeżeli w związku z epidemią COVID-19 zmuszony będzie zamknąć swój zakład pracy, to na gruncie aktualnie obowiązującego orzecznictwa trzeba będzie przyjąć, że przestój w prowadzonej przez niego działalności powodują przyczyny dotyczące pracodawcy. Niemniej, w obecnej sytuacji konieczność wypłaty wynagrodzenia pracownikom w okresie przestoju, może być dla wielu pracodawców niewykonalna z uwagi na brak przychodów (zwłaszcza w zakresie działalności określonych w rozporządzeniu). Mając na uwadze, że sytuacja dynamicznie się zmienia, będziemy na bieżąco śledzić uchwalane obecnie akty prawne, które mają rozjaśnić sytuację prawną powstałą w wyniku wybuchu epidemii, jak również złagodzić skutki kryzysu gospodarczego uderzającego w przedsiębiorców w związku z epidemią.

Zagrożenie dla zdrowia i życia pracownika

Koniecznym jest także zwrócenie uwagi na regulację wprowadzoną w art. 210 KP, zgodnie z którym w określonych tam przypadkach szczególnych pracownik ma prawo powstrzymania się od wykonywania pracy. Chodzi o pracę w szczególnych warunkach, w których warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Należy jednocześnie podkreślić, że dla zaistnienia prawnie usprawiedliwionej możliwości powtrzymania się przez pracownika od pracy, zgodnie z art. 210 KP konieczne jest ziszczenie się łącznie dwóch wskazanych przesłanek, jakimi są: brak bezpiecznych warunków pracy (tak: wyr. SN z 19.1.2000 r., I PKN 488/99) oraz bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia samego pracownika albo też innych pracowników. Sama zaś obawa o swoje zdrowie czy strach przed epidemią należy uznać za niewystarczający dla powstrzymywania się od pracy w oparciu o cytowany przepis.

Kwarantanna

W obecnej sytuacji epidemiologicznej często występującym zjawiskiem jest przebywanie na obowiązkowej kwarantannie osób, które są zdrowe, mają jednak potwierdzony kontakt z osobą zarażoną. Pojawia się zatem pytanie czy osoby takie mogą świadczyć prace zdalną w przypadku, gdy przewiduje to ich pracodawca. Należy podkreślić, iż taka sytuacja jest niemożliwa w przypadku, gdy pracownik pobiera zasiłek chorobowy na podstawie decyzji państwowego inspektora sanitarnego lub zaświadczenia lekarskiego. Sytuacja osób zdrowych przebywających na kwarantannie wydaje się niejasna, jednak przepisy Rozporządzenia odnośnie osób powracających na terytorium Polski wskazują, iż należy się skłaniać ku poglądowi, iż osoby przebywające na kwarantannie nie powinny świadczyć pracy w żadnej formie.
Rozporządzenie w § 3 reguluje wprost tylko sytuację prawną osób powracających na terytorium Polski. Obowiązane są one przejść okres 14-dniowej kwarantanny, przez co, zgodnie z treścią Rozporządzenia nie mogą świadczyć w tym okresie pracy. Pracownik, który zostaje poddany kwarantannie na skutek powrotu do Polski, musi poinformować o tym fakcie pracodawcę za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemu łączności, w tym przez telefon. Takiej osobie za okres kwarantanny przysługuje wynagrodzenie określone w art. 92 KP, tj. wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy lub świadczenie pieniężne z tytułu choroby przy spełnieniu warunków określonych w art. 92 KP. Aby otrzymać wynagrodzenie pracownik w terminie 3 dni roboczych od dnia zakończenia kwarantanny składa pracodawcy lub podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty świadczenia oświadczenie potwierdzające fakt odbycia kwarantanny, w którym zamieszcza swoje imię i nazwisko, PESEL (jeżeli posiada), serię i numer paszportu, jeżeli okazywał go o kontroli Straży Granicznej, dzień rozpoczęcia i zakończenia kwarantanny oraz swój podpis. Oświadczenie pełni funkcję dowodu usprawiedliwiającego nieobecność w pracy i musi zostać przekazane przez Płatnika składek, który nie jest obowiązany do wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu choroby niezwłoczne, do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni. Oświadczenie to, podobnie jak informacja o kwarantannie może zostać złożone za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub systemu łączności. W przypadku powzięcia wątpliwości przez Pracodawcę lub podmiot zobowiązany do wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu choroby, mogą oni wystąpić do właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej w celu weryfikacji danych podanych w oświadczeniu, wniosek taki wymaga jednak uzasadnienia.
Jak już wspomniano sytuacja wciąż jest dynamiczna i uchwalane są kolejne zmiany w obowiązujących przepisach. W związku z powyższym zachęcamy do zapoznania się również z kolejną częścią wpisu, w której przybliżymy wpływające na pracodawców oraz pracowników przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a także obecną sytuację zleceniodawców oraz kontrahentów.
 

• Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 1
• Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 2

Artykuł Sytuacja prawna pracodawców, pracowników i współpracowników w związku z koronawirusem cz. 1 pochodzi z serwisu Kancelaria Prawna i obsługa prawna firm - WSKP Kraków.